Cùng một tuần, hai thời đại đang chia tay. Messi ở sân Monumental, 85.000 người đứng dậy chào. Một bàn, hai kiến tạo, anh đá trận chia tay thành một lễ đăng quang hoàn hảo.
Còn Ronaldo 41 tuổi lại ở Saudi Arabia mở điện thoại, tung một tuyên bố gần 2.000 chữ, cứng rắn biến đêm chia tay của Messi thành sân khấu tự kể khổ của chính mình.
Chết người hơn, ba tờ báo lớn của Anh, The Guardian, Daily Mirror và The Times, cùng ngày nổ súng tập thể, tờ nào cũng chửi gắt hơn tờ kia.
Daily Mirror nói anh "giống một đứa trẻ nổi cơn tam bành trong tiệc sinh nhật của người khác, đập nát bánh kem, chỉ để mọi ánh mắt đổ về mình". The Guardian nói bản tuyên bố 8 điểm của anh "tự thổi phồng, phi lý đến cực điểm". The Times còn độc hơn, nói thẳng anh là "vị cứu tinh đá bong bóng lợn".
Một người đá buổi chia tay thành sự đường hoàng, một người đá buổi chia tay thành trò hề. Cùng là hai mươi năm đứng trên đỉnh bóng đá, cách rời sân sao có thể cách nhau đến thế? Hôm nay chúng ta bàn xem rốt cuộc Ronaldo đã làm gì, khiến báo chí Anh vốn trọng phong độ hiếm hoi xé toạc mặt nạ.
Đầu mối của chuyện, kỳ thực nhỏ không thể nhỏ hơn. Tháng 9, UEFA Nations League, Bồ Đào Nha làm khách trước Na Uy, thắng 2-1.
Trước trận, huấn luyện viên trưởng Jesus tìm Ronaldo, nói trận này muốn để anh dự bị, lên đá khoảng ba mươi phút được không? Ronaldo đồng ý. Từ đầu hiệp hai anh đã khởi động ven sân, chạy đúng ba mươi bảy phút.
Kết quả thì sao? Tiếng còi mãn cuộc vang lên, anh không được vào một phút nào. Ronaldo lập tức sa sầm mặt, không cùng đồng đội cảm ơn khán giả, đi thẳng về phòng thay đồ, không thèm chào một tiếng. Hôm sau đến buổi tập anh cũng không tham gia.
Theo lẽ thường, huấn luyện viên tạm đổi ý không thay người là chuyện quá đỗi thường thấy trong bóng đá chuyên nghiệp. Ai mà chưa từng ngồi ghế dự bị? Nhưng Ronaldo không nuốt trôi cục tức này.
Sau trận, Jesus tìm anh riêng để xin lỗi, nói sẽ làm rõ công khai, thừa nhận việc để Ronaldo khởi động mà không cho vào sân là sai sót trong sắp xếp của mình. Phía Ronaldo còn cố ý để đội ngũ soạn một bản ghi nhớ phát biểu tám điểm, chỉ chờ Jesus đọc theo.
Kết quả đến họp báo, Jesus đổi một bộ mặt khác, thái độ cứng, công khai tuyên bố Gonçalo Ramos đá chính, còn buông một câu: "Mọi quyết định của đội đều do tôi đưa ra, trong đội không chỉ có mỗi Ronaldo."
Lần này Ronaldo nổ hoàn toàn. Anh cảm thấy mình bị "thất tín lần thứ hai", lập tức gọi máy bay riêng, bay thẳng khỏi Copenhagen.
Chủ tịch liên đoàn Proença và huấn luyện viên trưởng Jesus đuổi ra sân bay, thế mà không khuyên nổi. Phần sau chính là bài viết dài đầu tháng 10 gây chấn động toàn cầu.
Ronaldo thừa nhận tự ý rời đội là sai, chủ động yêu cầu liên đoàn phạt nặng, còn nhấn mạnh "tôi không phải cầu thủ bình thường, tôi là đội trưởng, điểm này nên được coi là tình tiết tăng nặng". Nhưng anh chết cũng không treo giày, nói chỉ cần thể lực cho phép, hết án treo giò vẫn sẵn sàng ra sân vì tổ quốc bất cứ lúc nào.
Thứ thực sự khiến báo Anh nổ tập thể không phải bản thân việc rời đội, mà là phần phi lý nhất trong tuyên bố của Ronaldo, cái gọi là "tám điều của Ronaldo". Trong đó thế mà nêu rõ yêu cầu huấn luyện viên trưởng Jesus, ở chỗ công khai, đặt anh ngang hàng với Pele và Maradona.
Matthew Syed của The Times đọc mà bật cười, nói Ronaldo sao chỉ sánh với Pele và Maradona, sao không sánh với Muhammad, Zeus, Odin? Harry Brent của Daily Mirror còn độc hơn, nói thẳng kiểu "ý thức đặc quyền nạm đầy kim cương" này "thường chỉ xuất hiện ở hoàng đế La Mã giai đoạn cuối ngộ độc chì".
Nói trắng ra, ba tờ báo chửi qua chửi lại, cốt lõi chỉ một câu: Ronaldo coi địa vị cá nhân quan trọng hơn tổng thể đội bóng quá nhiều.
Vì chút thể diện trên ghế dự bị, anh có thể bỏ đồng đội, không cảm ơn khán giả, gọi máy bay riêng bỏ đi. Có một bài bình luận rất thấm: ở Ronaldo, "biểu hiện bên ngoài của ham thắng và của tự luyến cực kỳ giống nhau, khác nhau chỉ ở chỗ cái trước phục vụ chiến thắng, cái sau phục vụ hình ảnh".
Khi anh còn là trụ cột, bàn thắng như mưa, ai cũng khen anh là anh hùng. Nhưng một khi số liệu cá nhân và thành tích đội tuyển không còn tương xứng, anh bắt đầu nổi nóng, đến bàn thắng của đồng đội cũng không thèm ăn mừng.
Điều khiến cổ động viên Bồ Đào Nha lạnh lòng hơn là Bồ Đào Nha không có Ronaldo hình như lại đá hay hơn. Bốn trận Nations League này, Bồ Đào Nha toàn thắng, trong đó ba trận Ronaldo căn bản không ra sân.
Ramos ghi bàn, Félix phá lưới, thế hệ trẻ bước lên. Còn Ronaldo, 41 tuổi rồi, vẫn chiếm vị trí tấn công chủ lực, bị truyền thông chê "như một cái neo kéo chân Bồ Đào Nha". Tờ A Bola của Bồ Đào Nha làm một cuộc khảo sát, hơn 70% cổ động viên không muốn Ronaldo trở lại đội tuyển.
Ngượng hơn, bài tuyên bố gần 2.000 chữ của Ronaldo trên mạng, lượt thích vọt lên gần 19 triệu, nhưng nhìn kỹ, không có lấy một lượt nào là đồng đội đội tuyển Bồ Đào Nha bấm. Đến những đồng đội thân nhất cũng giữ im lặng. Thế còn chưa đủ nói lên vấn đề sao?
Lúc này không thể không nhắc đến Messi. Cùng là chia tay, Messi chủ động chọn, khép lại đường hoàng, nhường sân khấu cho người trẻ, lui về hậu trường sạch sẽ.
Còn Ronaldo, trước đây anh từng nói một câu rất hay: "Nếu Bồ Đào Nha không còn cần tôi, tôi sẽ tự thu dọn hành lý mà đi." Nhưng khi ngày đó thực sự đến, anh lại chết cũng không chịu thừa nhận thời gian đã đuổi kịp mình.
Một người ở trận chia tay nhận sự chào của cả sân, một người ngồi ghế dự bị ấm ức, đến cảm ơn khán giả cũng không đi. Khoảng cách không nằm ở kỹ thuật, mà ở khí chất: một người biết lúc nào nên buông tay, một người chết cũng không chịu thừa nhận.
Đương nhiên, chuyện này cũng không thể đổ hết cho một mình Ronaldo. Cũng có không ít tiếng nói bênh anh. Cao Lôi Lôi nói, người thực sự đáng bị chất vấn kỳ ra là Jesus. Trước trận ông đã hứa thời lượng ra sân cụ thể, bản thân đó đã là thao tác rất thiếu chuyên nghiệp. Vấn đề của Ronaldo là quá thẳng, không giỏi giấu cảm xúc, kết quả bị báo chí châu Âu túm lấy để làm bài.
Ferdinand cũng từng công khai đáp trả truyền thông, nói dùng chữ "kẻ tự luyến" để gọi một người đã cống hiến nhiều đến thế cho bóng đá, cho đất nước, thực sự quá đáng.
Mẹ Ronaldo còn trực tiếp kêu oan cho con, nói con trai vốn có thể ngẩng đầu bước ra khỏi cửa lớn, giờ lại "rời đi bằng cửa sau". Anh luôn là người hùng của Bồ Đào Nha, nhưng không được coi trọng đúng mức.
Nhưng dù có những tiếng nói ấy, cũng không chống nổi một chuyện: theo quy chế kỷ luật của Liên đoàn bóng đá Bồ Đào Nha, Ronaldo tự ý rời đội có thể đối mặt án treo giò từ một đến sáu tháng, cộng tiền phạt.
Đầu năm sau anh đã 42 tuổi. Án này một khi dừng, có trở lại được hay không, thật chẳng ai nói chắc. Một mặt trong tuyên bố anh nói mình "không bao giờ can thiệp chiến thuật của huấn luyện viên, thay người, dự bị, nghỉ luân phiên đều chấp nhận được", mặt khác lại vì một suất dự bị mà ầm ĩ đến mức đòi huấn luyện viên trưởng đội tuyển xin lỗi công khai, đặt mình ngang Pele và Maradona. Đặt hai chuyện cạnh nhau, bản thân đã rất vênh.
Nói cho cùng, đây là một cuộc giằng co giữa một lão tướng công thần và thời đại mới. Ronaldo muốn chứng minh mình còn đá được, còn có thể ngang hàng Pele, Maradona. Nhưng thực tế là thế hệ trẻ đã không cần anh cầm cờ nữa.
Anh đem một chuyện nhỏ đáng ra phòng thay đồ tự tiêu hóa, cứng rắn thổi thành vở kịch cả thế giới đứng xem, lại còn chọn đúng cái nút đêm chia tay của Messi để lên tiếng, cướp đi ánh nhìn vốn thuộc về đêm chia tay.
Bạn thấy một ngôi sao huyền thoại đến tuổi phải nhường chỗ, nên như Messi khép màn đường hoàng, hay nên như Ronaldo, tranh từng phút bằng lý lẽ?
